And even if the sun refused to shine
Even if romance ran out of rhyme
You would still have my heart until the end of time
You’re all I need, my love, my Valentine.

All of my life
I have been waiting for
All you give to me
You’ve opened my eyes
And shown me how to love unselfishly

I’ve dreamed of this a thousand times before
But in my dreams I couldn’t love you more
I will give you my heart until the end of time
You’re all I need, my love, my Valentine

Na na na na …

และถึงแม้ว่าตะวันไม่อยากที่จะทอแสง
แม้กระทั่งความโรแมนติกจะเหือดหายไปจากบทกวี
เธอก็ยังคงมีหัวใจของฉันอยู่ด้วย
ตราบถึงวาระสุดท้ายของกาลเวลา
เพราะว่าเธอคือทุกสิ่งทุกอย่างที่ฉันปรารถนา
เธอคือที่รักของฉัน คือวาเลนไทน์ของฉัน

ฉันเฝ้าคอยทุกสิ่งทุกออย่างที่เธอมอบให้ฉันมาทั้งชีวิต
เธอทำให้ฉันตาสว่างขึ้น และยังทำให้ฉันได้รู้ว่า
จะรักโดยไม่เห็นแก่ตัวได้อย่างไร
ฉันเคยฝันถึงสิ่งนี้เป็นพันครั้งมาก่อน
แต่ในความฝันของฉันนั้น ฉันไม่อาจรักเธอได้มากขึ้นเลย
เพราะฉะนั้นต่อไปนี้… ฉันจะมอบหัวใจของฉันให้เธอ
ตราบจนกระทั่งวาระสุดท้ายแห่งกาลเวลา
เพราะว่าเธอคือทุกสิ่งทุกอย่างที่ฉันปรารถนา

เธอคือที่รักของฉัน คือวาเลนไทน์ของฉัน ….

และถึงแม้ว่าตะวันไม่อยากที่จะทอแสง
แม้กระทั่งความโรแมนติกจะเหือดหายไปจากบทกวี
เธอก็ยังคงมีหัวใจของฉันอยู่ด้วย
ตราบถึงวาระสุดท้ายของกาลเวลา
เพราะว่าสิ่งที่ฉันปรารถนาคือเธอ วาเลนไทน์ของฉัน
เธอคือทุกสิ่งทุกอย่างที่ฉันปรารถนา

เธอคือที่รักของฉัน คือวาเลนไทน์ของฉัน ….

          วันแรกที่เดินทางไปถึงคุนหมิงเป็นช่วงบ่ายแล้ว จึงไม่สามารถไปออกรอบตีกอล์ฟได้ทัน ก็เลยเป็นโอกาสได้ขึ้นไปเที่ยวบนเขาซีซาน (Xi-Shan) ซึ่งตั้งอยู่ติดกับทะเลสาบน้ำจืดเตียนฉือ (Dianchi Lake) บนภูเขาแห่งนี้มีสถานที่ศักดิ์สิทธิ์หลายแห่งประกอบกับตำนานเรื่องเล่าความเป็นมาอันน่าพิศวง เช่น หอยี่หวน (Jade Emporor Pavilion) บ่อวัวกตัญญู (Filial Cattle Spring) และที่เป็นจุดไฮไลท์ก็คือประตูมังกร (Dragon Gate) ที่ตั้งอยู่ริมหน้าผาอันสูงชันของภูเขาซ๊ซานด้านที่ติดกับทะเลสาบน้ำจืดเตียนฉือนั่นเอง ณ จุดนี้ จะสามารถมองข้ามทะเลสาบไปก็จะเห็นตัวเมืองคุนหมิงได้อย่างชัดเจน แต่ในขณะที่เดินลัดเลาะไปตามไหล่เขาก็ทำให้รู้สึกเสียวได้ไม่น้อย เพราะถ้าพลาดตกลงไป ศพคงไม่สวยแน่นอน

          ตามประวัติศาสตร์กว่า 2,400 ปี เขาเล่าสู่กันมาว่าเมืองคุนหมิง เป็นประตูสู่เส้นทางสายไหม (Silk Road) ซึ่งจะเชื่อมจีนผืนแผ่นดินใหญ่ทางฝั่งตะวันออกสู่ทิเบต และเสฉวนทางด้านตะวันตกของจีน ยิ่งกว่านั้น คุนหมิงยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญในภาคตะวันตกเฉียงใต้ของจีนอีกด้วย ซึ่งก็พอจะพิสูจน์ได้ว่า พอเอ่ยชื่อ “คุนหมิง” ทุกคนก็ร้องอ๋อ เพราะชื่ออาจจะพ้องกับ “คุณหมวย” ก็เป็นได้ ฮ่าๆๆๆ ขำๆ นะครับ อย่าไปจริงจังมากนัก อ้อเกือบลืม … มีคนบอก เมืองคุนหมิงได้รับสมญานามว่า “เมืองแห่งฤดูใบไม้ผลิ” (Spring City) ด้วยสาเหตุใดนั้นลืมไปซะแล้ว ใครอยากทราบก็ลองไปค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมดูนะครับ แล้วกลับมาบอกๆ กันบ้างก็จะดีมากๆ เลย

          ลงจากเขาซีซานมาได้ก็มืดพอดี อาหารค่ำมื้อแรกที่มาเยือนคุนหมิงก็คือ “สุกี้เห็ดสดรวม” เขาว่ากันว่าอีกนั่นแหละ คนคุนหมิงนิยมรับประทานสุกี้เห็ดเพื่อสุขภาพ สองฝากถนนที่ไปรับประทานอาหารมื้อค่ำวันนั้น ก็เต็มไปด้วยภัตตาคารที่ขายสุกี้เห็ดสดเพื่อสุขภาพทั้งย่านเลยก็ว่าได้ วันนั้นที่เข้าไปก็คล้ายๆ ภัตตาคารจีนทั่วๆ ไป แต่กลางโต๊ะจะมีหม้อต้มสุกี้หรือหม้อต้มน้ำซุปกระดูกหมูตั้งอยู่ ในขณะที่น้ำในหม้อกำลังเดือดเต็มที่ พนักงานเสริฟ ก็จะนำเห็ดสดๆ เท่าที่นับๆ ดูน่าจะมากกว่า 7 ชนิด ใส่ลงไปในหม้อ แล้วปิดฝาหม้อทันที เขาบอกว่าจะต้องต้มต่อไปอีกอย่างน้อย 15 นาที ห้ามไม่ให้ใครเปิดฝาหม้อก่อน ไม่งั้นพนักงานเสริฟจะมามองหน้าทำตาเขียวใส่ ฮ่าๆๆๆ เป็นอันว่า มื้อนั้นก็ได้ทานเฉพาะสุกี้เห็ดอย่างเดียวจนอิ่มหนำสำราญกันไป ถ้าจะถามว่าอร่อยมั๊ย อันนี้คงขึ้นอยู่กับลิ้นของแต่ละคนครับ ถ้ามีโอกาสก็ลองไปชิมกันดูนะครับ ได้ข่าวว่าแถวเชียงใหม่บ้านเราก็มีสุกี้เห็ดรวมเพื่อสุขภาพคล้ายๆ กับที่คุนหมิงเหมือนกัน

          มาว่ากันต่อเรื่องราตรีในเมืองคุนหมิง เท่าที่เดินออกสำรวจดู ผมว่าบรรยากาศเงียบเหงาเหมือนอำเภอเล็กๆ บ้านเราเลย ขนาดแค่ 2 ทุ่มกว่าๆ ตามห้าง หรือริมถนนหนทางก็ไม่ค่อยมีผู้คนออกมาเดินกันแล้ว และที่แปลกก็คือ แทบไม่เห็นวัยรุ่นของจีนออกมาเดินตามห้างเหมือนแถวสยามฯ ในกรุงเทพฯ ความคิดที่อยู่ในสมองที่ว่า “มาคุนหมิงจะได้เจอคุนหมวยขาวๆ น่ารัก” คงไม่ใช่แล้วล่ะ เพราะอยู่ที่นั่น 2 คืน 3 วัน ไม่เห็นเข้าตาสักคนพอที่จะทำให้ยกกล้องขอถ่ายรูปด้วยสักคน ฮ่าๆๆๆ สรุปก็คือ บ้านเราดีกว่าเยอะครับ หมายถึงของสวยๆ งามๆ มีให้เห็นมากมาย แต่ที่นั่นเห็นแต่อาม่า ซะส่วนใหญ่ สาววัยรุ่นแต่งตัวเซ็กซี่แบบบ้านเราไม่มีเลย เอ… หรือว่า ย่านที่ผมสำรวจ อาจจะไม่ใช่ย่านที่วัยรุ่นเขาไปเดินเล่นกันก็เป็นได้ครับ ถ้าใครมีข้อมูลเป็นอย่างอื่นก็มาแบ่งปันกันได้ด้วยความขอบคุณล่วงหน้าเอาไว้ ณ ที่นี้

          แต่ก็นั่นแหละครับ จุดประสงค์ของการเดินทางไปคุนหมิงครั้งนี้คือการไปตีกอล์ฟ เพราะฉะนั้นเขาก็เลยไม่ได้จัดให้เราไปดูของสวยๆ งามๆ อย่างที่บ่นข้างนี้ก็เป็นได้ งั้นมาต่อกันเรื่องตีกอล์ฟดีกว่า เช้าวันที่สองของการเดินทางก็มาอยู่ที่สนามกอล์ฟ Kunming Sunshine Golf Club แต่เฮ้อ… พอจะทีออฟหลุมแรกเท่านั้น ฝนก็เทลงมา ดีหน่อยที่ตกอยู่ประมาณ 15 นาที แล้วหยุด เนื่องจากสนามนี้เป็นสนามภูเขา ฝนหยุดตกก็สามารถออกรอบได้ทันที ไม่มีน้ำขังให้เฉอะแฉะ ส่วนแฟร์เวย์จะนุ่มกว่าปกติ คนที่กะจะตีให้ลูกกลิ้งต่อไปอีกสัก 10 – 20 หลาคงไม่ต้องหวัง เพราะลูกตกก็เกือบจะหยุดทันที สภาพทั่วไปของสนามนี้ก็ต้องยอมรับว่าเขารักษาได้ดีมาก แต่ปัญหาของพวกเราที่ไปเล่นในวันนั้นก็คือ สื่อสารกับแคดดี้ไม่รู้เรื่อง เพราะแคดดี้ที่นั่นพูดไทยไม่ได้ อังกฤษก็ได้ไม่กี่คำ เลยทำให้ต้องพึ่งตัวเองไม่ว่าจะเป็นการดูไลน์ ซึ่งก็ทราบดีว่าสนามภูเขานั้นดูไลน์ยากมาก จึงไม่แปลกที่หลายคนตีขึ้นมา 2 ออน แต่ทำ 4 พัตต์ ใครที่คิดจะไปตีที่นั่น ต้องทำใจเผื่อนะครับ เพราะหวังให้แคดดี้ช่วยดูไลน์ให้คงยาก เพราะแคดดี้พูดได้แค่ว่า up hill, down hill, left, right อย่างอื่นคงไม่ต้องถาม ฮ่าๆๆ แต่ก็สนุกไปอีกแบบครับ ถือเป็นประสบการณ์ครั้งหนึ่งในชีวิตละกัน

          ส่วนวันที่สาม ก็ไปสัมผัสสนามที่เขาบอกว่าเป็นสนามที่เยี่ยมที่สุดในเอเชีย นั่นคือ Spring City Golf and Lake Resort ซึ่งอยู่ริมทะเลสาบน้ำจืด ที่นี่มี 2 สนาม เป็นสนามภูเขาและสนามติดกับทะเลสาบ วันนั้นไปตีที่สนามทะเลสาบ (Lake Course) แต่โชคไม่เข้าข้างอีกแล้วครับ เพราะเจอฝนตกปรอยๆ ตลอดทั้ง 18 หลุม เลยไม่ได้พิสูจน์จริงๆ ตามคำร่ำลือที่ว่า สนามนี้มีแฟร์เวย์ที่นุ่มดั่งพรม แต่กรีนเรียบและเร็วเหมือนผิวแกรนิตจริงหรือเปล่า ถ้าใครได้ไปสัมผัสในวันที่อากาศแจ่มใส โดยเฉพาะหน้าหนาวที่ไม่มีฝน คงจะบอกได้นะครับว่ามันคงเป็นเช่นนั้นจริงๆ

          เขียนมาก็เยอะพอสมควร คนเขียนก็เมื่อย คนที่อดทนอ่านมาจนถึงตรงนี้ได้แสดงว่าสนใจจริงๆ เอาเป็นว่าขอจบบันทึกการเดินทางไปออกรอบตีกอล์ฟที่คุนหมิงไว้แต่เพียงเท่านี้นะครับ หากใครที่หลงเข้ามาอ่าน แล้วมีข้อแนะนำ หรือมีข้อมูลอะไรแปลกๆ ใหม่ๆ ก็ฝากความคิดเห็นเอาไว้ได้นะครับ ส่วนใครที่สนใจดูภาพที่ไม่ได้อยู่ในนี้ ก็สามารถตามไปดูได้ที่ Facebook ของผมตามลิงค์ได้เลยครับ –> My Facebook – Golf Trip to Kunming

Although I forgot the anniversary of this blog, I have never forgotten how important of 13th of July is. This may be another reason that drives me to come here today, after leaving this home lonely for more than 2 months since my latest entry. You may have a question on your head now. Yes, I guess you need to know why this date is so important to me. If you follow this link –>> Happy Birthday To Someone In My Heart you will get the answer. After reading every word written on that entry, you may agree with me why I cannot forget this date. Two years time cannot change my mind from feeling the same as I mentioned, and I strongly believe that no matter how long it may take, such an impressive memory will never fade away.

Like a song, ‘The Impossible Dream’, it said, ‘To dream the impossible dream, to fight the unbeatable foe, to bear with unbearable sorrow, to run where the brave dare not go..’ So, how can I, as an ordinary man, dare to dream the unimaginable dream? I cannot do anything but keep all my memory in the quiet and dark corner of my heart. I am well aware that I cannot make my dream come true or even fight the unbeatable destiny. All I can do is to accept my fate. But you know, if you were me, it’s hard to do that, isn’t it? It’s like an angel knocking my door every night. When I wake up, I find nothing but the whistle of the wind blowing through the crack of the roof. But I am pleased to get up every time though I cannot find what I am looking for.

          กว่าจะมาถึงวันนี้ได้ผ่านร้อนผ่านฝนมาไม่น้อย ตั้งแต่ขุดบ่อเสร็จฝนก็ทิ้งช่วงเป็นเวลากว่า 4 เดือนเต็มๆ ทำให้อากาศร้อนอบอ้าวมากๆ แถมบางวันยังมีลมกรรโชกแรง จึงเป็นสาเหตุให้ต้นไม้ที่ปลูกใหม่ๆ ทนอากาศที่แห้งแล้งไม่ไหวเหี่ยวเฉาตายไปหลายสิบต้น อากาศที่ว่าร้อนนั้น ร้อนขนาดต้นกล้วยที่ว่าทนต่ออากาศร้อนแล้วยังเหี่ยวตายไปหลายต้น เพราะน้ำที่อยู่ในลำต้นของต้นกล้วยนั้นคงร้อนเหมือนน้ำต้มจนทำให้แกนกลางของต้นกล้วยแทบสุก

          หลังจากปีแรกที่ร้อนหฤโหดผ่านไป ต้นไม้ที่รอดจากภัยแล้งมาได้ รวมทั้งต้นที่ปลูกใหม่ทดแทนต้นที่ตายไป ก็ทำท่าว่าจะเจริญเติบโตได้ดี ไม่ว่าจะเป็นไม้ผลหรือไม้ดอกยืนต้น แต่แล้วเหมือนธรรมชาติกลั่นแกล้ง เพราะตั้งแต่เดือนพฤษภาคม 2553 จนถึงเดือนกรกฎาคม 2553 เป็นเวลา 3 เดือนเต็มๆ มีฝนตกลงมาเกือบทุกวัน น้ำฝนที่ขังอยู่ตามโคนต้นไม้ ไม่มีโอกาสได้แห้ง ถึงแม้ว่าภายในบริเวณสวนจะไม่ได้ถูกน้ำท่วมขัง แต่ดินก็อิ่มและชุ่มไปด้วยน้ำ จึงเป็นสาเหตุให้ไม้ผลหรือไม้ยืนต้นบางชนิดที่รากยังไม่แข็งแรงพอ ต้องล้มตายไปอีกหลายสิบต้น เพราะรากเน่า ขนาดบางต้นสูงท่วมหัวแล้วก็ยังไม่รอด มองเห็นต้นไม้ตายไปทีละต้น แต่ก็ทำอะไรไม่ได้ เพราะฝนตกไม่ยอมหยุด ตอนนั้นเริ่มท้อเหมือนกัน

          หลังจากฝนหยุดตก สิ่งที่ต้องทำคือรีบฟื้นฟูสภาพต้นไม้ที่รอดมาได้ด้วยการใส่ปุ๋ยคอก แล้วต้องหาต้นไม้ใหม่มาปลูกทดแทนต้นที่ตายไปอีก ต้นไม้ที่รอดจากภัยแล้งมาได้แต่มาเจอน้ำฝนที่ตกมากเกินไปแล้วตายในที่สุด เท่ากับว่าเสียเวลาปลูกไปฟรีๆ 1 ปีทีเดียว แต่ก็ทำให้เกิดการเรียนรู้ได้อย่างมากว่า ต้นไม้ชนิดใดบ้างทนต่อสภาวะอากาศได้ดี และจากประสบการณ์ที่ผ่านมาทั้งร้อนจัด ลมแรง และน้ำท่วม จึงทำให้รู้ว่า กล้วยเป็นพืชที่มีประโยชน์มากๆ ทั้งช่วยป้องกันลมที่จะพัดต้นไม้ล้มหรือกิ่งก้านหัก และยังเป็นร่มเงาช่วยไม่ให้ต้นไม้โดนแดดที่ร้อนจัดเผาใบจนไหม้เกรียม นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่ได้เริ่มปลูกกล้วยสลับระหว่างต้นไม้ยืนต้นทุกช่อง จนทำให้ดูร่มรื่น ต้นไม้ที่ปลูกไว้ก็ไม่เหี่ยวเฉาเหมือนปีแรกที่ไม่มีร่มเงาของต้นกล้วยบังไว้ กล้วยที่ปลูกไว้กว่า 300 ต้น มีทั้งกล้วยน้ำว้า กล้วยหอมและกล้วยไข่ ใช้เวลาปลูกแค่ 4 เดือนก็ทยอยออกผล และสามารถตัดไปขายได้วันละ 2 – 5 เครือ แล้วถึงตอนนี้ แต่ละต้นออกหน่อไม่ต่ำกว่าต้นละ 10 หน่อ จากเมื่อปลายปีที่แล้วจนถึงตอนนี้ ลองคิดเล่นๆ ก็จะเห็นว่า กล้วยแต่ละต้นที่ปลูกเพื่อใช้บังแดดบังลมนั้นกลับกลายมาสร้างรายได้ให้พอสมควรทีเดียว เรียกว่า กว่าต้นไม้ที่ตั้งใจปลูกไว้จะโตเต็มที่จนให้ผลผลิตได้นั้น กล้วยอาจช่วยทำรายได้ให้ไม่น้อยทีเดียว

          นอกจากที่ที่มีอยู่เดิมแล้ว 8 ไร่ ขุดบ่อไปแล้ว 1 ไร่ เหลือพื้นที่ทำสวนจริงๆ 7 ไร่ มาต้นปีนี้บังเอิญเจ้าของที่ที่อยู่ติดกันเขาอยากขายที่ที่มีอยู่อีกเกือบ 3 ไร่ ก็เลยตัดสินใจซื้อเอาไว้ กะว่าปีนี้จะขุดบ่อเพิ่มอีกในส่วนที่ซื้อเพิ่มเข้ามาเพื่อให้ได้น้ำมากขึ้น และเมื่อต้นไม้เริ่มโตสัก 3 – 5 ปี ก็จะลงมือปลูกบ้านพักกลางสวนแทนกระท่อมชั่วคราวที่เห็นอยู่ตอนนี้ เผื่อมีญาติหรือเพื่อนพ้องอยากไปนอนพักท่ามกลางสวนที่ร่มรื่นก็จะได้สะดวกมากขึ้น บ้านพักที่ว่าคงจะเป็นบ้านที่อยู่กลางน้ำซึ่งเป็นบ่อที่จะขุดขึ้นมาใหม่ แล้วจะมีสะพานเดินวกไปวนมาไปกลางน้ำ เพื่อให้อาหารปลาอีกด้วย บรรยากาศอาจจะใกล้เคียงกับรีสอร์ท แต่ตอนนี้ยังเป็นแค่ภาพในจินตนาการ

          โดยรวมแล้ว 2 ปีที่ผ่านมา ได้เห็นสภาพสวนอย่างที่เป็นอยู่ตอนนี้ก็รู้สึกพอใจมาก ทำให้ความฝันที่จะมีสวนที่ร่มรื่น มีบ้านพักกลางน้ำโอบล้อมไปด้วยสวนไม้ผลไม้ดอกนานาพรรณก็คงไม่ไกลเกินเอื้อมแล้ว อนาคตอาจจะทำเป็นโฮมสเตย์สำหรับคนที่ชอบธรรมชาติแบบเก็บผลไม้ จับปลา และเก็บผักมาทำอาหารเองแบบสดๆ วันนี้ขออัพเดตเรื่องราวของสวนไว้แค่นี้ก่อน แล้วจะมาเล่าอีกครั้งเมื่อครบ 3 ปี หวังว่าคงจะมีคนรอติดตามดูความคืบหน้าต่อไปนะครับ

          กว่างานเลี้ยงจะจบลงก็ปาเข้าไปเกือบ 5 ทุ่ม เอาละซิ… เพราะวันนี้ทั้งวันก็เดินชมปราสาทต่างๆ รวมระยะทางแล้วคงหลายกิโลเมตร จึงทำให้ออกอาการเมื่อยล้า แล้วรุ่งขึ้นจะต้องไปออกรอบตีกอล์ฟอีก สงสัยจะแย่ มีเพื่อนๆ ที่ร่วมคณะไปด้วย (แต่พวกเขาไม่ได้ไปตีกอล์ฟ) มาชวนออกไปร้องคาราโอเกะในตัวเมือง ผมก็เลยต้องปฏิเสธ เพราะต้องรีบพักผ่อนเอาแรงไว้ต่อสู้ในสนามกอล์ฟอีก ความจริงก็อยากไปดูบรรยากาศร้านคาราโอเกะในเสียมเรียบเหมือนกันนะ เพราะไม่รู้จะมีโอกาสได้แวะไปอีกเมื่อไหร่ แต่ก็ต้องตัดใจเข้านอน ทั้งๆ ที่ยังไม่ง่วง

          เช้าวันสุดท้ายของการเดินทางต้องตื่นตั้งแต่ตี 5 เพื่อเตรียมตัวออกไปตีกอล์ฟที่สนาม Phokeethra Country Club สภาพสนามกอล์ฟที่นี่ดูๆ แล้วสู้เมืองไทยไม่ได้ครับ แต่ก็เอาเถอะ ไหนๆ ก็ได้ขึ้นชื่อว่ามีตีกอล์ฟต่างประเทศแล้ว การตีกอล์ฟครั้งนี้ ทางมิชลินเป็นเจ้าภาพจัดขึ้นโดยมีถ้วยรางวัลด้วย ทั้ง Low Gross, Low Net แล้วก็ Booby (บู้บี้ หรือรองบ๊วย) มีผู้เข้าร่วมแข่งขันด้วยกัน 14 คน ความจริงแอบหวังในใจว่าคราวนี้น่าจะได้ Low Net เพราะจำนวนคนไม่มาก แต่คาดการณ์ผิดถนัดครับ เพราะแต่ละคนที่มาร่วมแข่งขันนี่ อุตส่าห์หอบไม้กอล์ฟส่วนตัวขึ้นเครื่องกันมาแทบทุกคน มีเพียง 3 คนเท่านั้นที่ไม่ได้นำไม้กอล์ฟส่วนตัวมาด้วย ซึ่งผมก็เป็นหนึ่งในนั้น เพราะไม่อยากเป็นภาระ ไหนๆ ทางมิชลินก็บอกแล้วว่า ไปแต่ตัวกับหัวใจ อุปกรณ์ทุกอย่างทางมิชลินเช่าให้ที่สนามกอล์ฟ ที่ผมบอกว่าคาดการณ์ผิดถนัด เพราะแต่ละคนนี่ฝีมือระดับแนวหน้าทั้งนั้น โอกาสที่จะพลาดท่าคงไม่ใช่เรื่องง่าย พอออกรอบไปได้ 3 หลุม Score ก็ยังพอมีลุ้น แต่พอเข้าหลุม 4 เท่านั้นแหละครับ รถหมูคว่ำเทกระจาด หลุมนี้ตีเกินไป 4 เท่านั้นยังไม่พอ หลุม 5 ยังกู่ไม่กลับหลุดออกไปอีก 3 ผ่านไป 5 หลุมเกินไป 7 ก็เริ่มถอดใจแล้วละครับ ไม่ว่าจะเป็นถ้วย Low Gross หรือ Low Net คงไม่ต้องพูดถึง เลยเปลี่ยนใจมาลุ้นถ้วยบู้บี้ดีกว่า ฮ่าๆๆๆ หลังจากนั้นก็ตีแบบสนุกสนาน ฮาเฮ ด้วยการสอนภาษาไทยแคดดี้ไปด้วย เพราะดูแล้วไม่มีประโยชน์อะไรที่จะมาเคร่งเครียดหรือพิถีพิถันในการตีแต่ละช็อตอีกแล้ว มาพูดถึงแคดดี้ที่นี่ ส่วนมากจะพูดไทยได้นิดหน่อย ภาษาอังกฤษพอได้บ้าง แต่อย่าถามระยะนะครับว่าเหลืออีกเท่าไหร่ เพราะบอกไม่เคยตรงกับสายตาเราเลย บอกเหลืออีก 150 หลา แต่ดูแล้วน่าจะไม่ต่ำกว่า 180 หลา สุดท้ายก็คงต้องกะระยะเอาเองละครับ การถามไลน์พัตลูกก็เหมือนกัน เขาก็พอบอกได้ว่า Left or Right, inside or outside แต่เท่าไหร่นั้นก็กะเอาเองละครับ สนุกไปอีกแบบ อ้อ…กรีนที่นี่แต่ละหลุมก็ไม่เท่ากันนะครับ บางหลุมก็เร็ว บางหลุมก็ฝืด ถือว่าท้าทายดีเหมือนกัน

          จบการแข่งขันก่อนเที่ยง ทางมิชลินก็พาไปเลี้ยงอาหารกลางวันในเมือง แล้วก็ประกาศผลการแข่งขัน ปรากฏว่าสมใจอยากเลยครับ เพราะได้ถ้วยบู้บี้จริงๆ Score น้อยกว่าคนบ๊วยอยู่ 7 แต้มครับ แต่ขออนุญาตเก็บเป็นความลับนะครับว่าวันนั้นตีเข้ามาด้วย Score เท่าไหร่ กลัวใครเข้ามาเห็นเข้า… อายแย่เลย ความจริงแล้วถ้วยบู้บี้นี่ได้ยากกว่าถ้วยรางวัลชนะเลิศทั้ง Low Gross และ Low Net นะครับ เพราะจะทำยังไงให้รองบ๊วยได้ในเมื่อเราไม่มีสิทธิรู้เลยว่าคนที่ได้บ๊วยนั้นจะตีออกเท่าไหร่ ถ้าเราตีเละเทะมาก เราก็อาจจะบ๊วยซะเอง แต่ถ้าตีอยู่กลุ่มกลางๆ ก็ไม่ได้อะไรสักอย่าง ถ้วยบู้บี้จึงถือเป็นถ้วยที่ทุกคนฮือฮาทีเดียว ความจริงถ้วยก็สวยดีนะครับ ส่วนเหรียญที่เห็นนั้น ทางมิชลินทำมาแจกเป็นรางวัลสำหรับพาร์ 3 โดยเฉพาะคนที่ตีใกล้ธง แต่เขาทำมาเยอะ เลยเหลือแจกให้ทุกคน เดี๋ยวจะคิดว่าผมได้รางวัลตีใกล้ธงอีก ฮ่าๆๆๆ

          สรุปแล้ว… การเดินทางไปเที่ยวเสียมเรียบกับคณะมิชลินในครั้งนี้ได้ทั้งความสนุกสนาน และได้เห็นสิ่งมหัศจรรย์ของโลก รวมทั้งปราสาทและโบราณสถานอีกมากมาย คงต้องขอขอบคุณมิชลินมา ณ โอกาสนี้ด้วยครับ ปีหน้าจะพาไปที่ไหนอีกอย่าลืมมาชวนกันอีกละครับ …

          เมื่อได้บัตรเรียบร้อยก็เดินทางไปยังปราสาทบันทายศรี (Banteay Srei) หรือชาวกัมพูชาจะออกเสียงว่า “บันเตียเสร่ย” ซึ่งแปลว่า ป้อมสตรีหรือปราสาทสตรี ปราสาทแห่งนี้เขาว่ากันว่าเป็นปราสาทที่งดงามที่สุดของกัมพูชา เพราะสร้างด้วยหินทรายสีชมพูซึ่งหายาก และฝีมือการแกะสลักลวดลายเป็นภาพนูนต่ำก็ละเอียดประณีตบรรจงกว่าปราสาทอื่นๆ ตามประวัติศาสตร์ เชื่อกันว่าปราสาทแห่งนี้ถูกสร้างขึ้นเพื่ออุทิศถวายแด่พระอิศวร ซุ้มประตูทางเข้าปราสาทจะมีภาพแกะสลักเป็นพระอินทร์ทรงช้างเอราวัณลวดลายมีความละเอียดสวยงามมากๆ ส่วนซุ้มประตูทางด้านซ้ายมือจะมีรูปแกะสลักเป็นพระอิศวรทรงโคและมีพระอุมาเทวีประทับอยู่ด้านซ้าย ซุ้มประตูทางด้านขวามือก็จะมีรูปแกะสลักเป็นรูปพระนารายณ์อวตารเป็นนรสิงห์ ภายในบริเวณปราสาทบันทายศรีนี้ไม่กว้างขวางอะไรมาก ถือว่าเป็นปราสาทเล็กๆ แต่ไม่ว่าจะเป็นเสา กำแพง หรือแม้แต่ขอบประตู จะต้องมีรูปแกะสลักอยู่ทุกตารางนิ้ว สำหรับผู้ที่มีความชื่นชอบในศิลปะแบบนี้ ผมว่าใช้เวลาทั้งวันในการศึกษาหรือเก็บภาพต่างๆ ก็ไม่หมดครับ แต่สำหรับผมเองก็ไม่ค่อยมีความรู้ด้านโบราณสถานสักเท่าไหร่ ได้แต่จำๆ ที่ไกด์เขาอธิบายให้ฟังแล้วเอามาเล่าต่อนี่แหละครับ ถ้าอยากจะศึกษาความเป็นมาโดยละเอียดจริงๆ ก็เชื่อว่าคงสามารถหาข้อมูลจากแหล่งอื่นๆ ได้ไม่ยากนัก

          ออกจากปราสาทบันทายศรีก็กลับเข้าตัวเมืองเสียมเรียบอีกครั้ง เพื่อไปยังปราสาทตาพรหม ได้ข่าวแว่วๆ ว่าปราสาทแห่งนี้มีชื่อเรียกใหม่อีกชื่อว่า “ปราสาทแองเจลิน่า โจลี่” เพราะเรียกตามชื่อดาราแสดงนำของภาพยนตร์เรื่อง Tomb Raider เชื่อกันว่าปราสาทตาพรหมนี้ พระเจ้าชัยวรมันที่ 7 สร้างขึ้นเพื่อถวายแด่พระมารดาของพระองค์ จุดเด่นของปราสาทแห่งนี้ก็คือ มีต้นสะปงขนาดยักษ์ขึ้นอยู่บนหลังคาของปราสาท แล้วรากของต้นสะปงก็โอบรัดตัวปราสาทเอาไว้หลายต้นทีเดียว ถ้าใครเคยดูภาพยนตร์เรื่อง Tomb Raider คงพอจะจำภาพได้ ภายในบริเวณปราสาทตาพรหมก็กว้างขวางพอสมควร แต่ก็ร่มรื่นไปด้วยต้นไม้ขนาดใหญ่ ปราสาทบางส่วนก็พังทลายลงมาตามกาลเวลา คงต้องรอคอยการบูรณะอีกมากเช่นกัน เดินลัดเลาะไปตามตัวอาคารภายในปราสาท ก็อดจะแหงนขึ้นไปบนเพดานไม่ได้ เพราะไม่รู้ว่าก้อนหินจะขยับและหล่นลงมาตอนไหน ถือว่าเป็นการผจญภัยแบบ Tomb Raider อ้อ…ขอเตือนสาวๆ ที่ไปชมปราสาทแห่งนี้อย่าเผลอคิดว่าตัวเองเป็นแองเจลีน่าโจอี่ละครับ เดี๋ยวจะพลัดตกลงมา คงจะโดนหามส่งโรงพยาบาลกันวุ่นวายทีเดียว รูปแกะสลักภายในปราสาทแห่งนี้คงเทียบอะไรไม่ได้กับปราสาทบันทายศรี การมาเที่ยวชมปราสาทตาพรหมก็คงจะเป็นการมาดูรากไม้และต้นไม้โอบรัดปราสาทหินมากกว่าจะมาดูงานแกะสลักหินที่วิจิตรบรรจง ถือเป็นความแตกต่างที่ลงตัวครับ เรียกว่าได้ดูหลากหลายรูปแบบ

          ช่วงเช้าก็หมดไปกับการเที่ยวชมปราสาทไปสองแห่งคือปราสาทบันทายศรีกับปราสาทตาพรหม หลังจากเติมพลังด้วยอาหารกลางวันเรียบร้อย ช่วงบ่ายก็ไปต่อกันที่นครธม (Angkor Thom) ที่มีอาณาบริเวณกว้างใหญ่ที่สุดคือกำแพงแต่ละด้านยาว 3 กิโลเมตร ทำให้มีพื้นที่ทั้งหมด 9 ตารางกิโลเมตร จุดเด่นของนครธมก่อนจะถึงประตูทางเข้าก็คือสะพานหินที่ทอดยาวข้ามคูน้ำไปยังซุ้มประตู เพราะสองข้างของสะพานนั้น เราจะเห็นรูปปั้นเทวดาทางฝั่งซ้ายมือของเรา (ถ้าเรากำลังเดินไปยังซุ้มประตูทางเข้า) และทางฝั่งขวามือของเราจะเป็นรูปปั้นอสูรข้างละ 54 กำลังช่วยกันยื้อยุดฉุดพญานาค ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับการกวนเกษียรสมุทร ที่ไทยเราเอามาทำเป็นรูปปั้นจำลองไว้ภายในอาคารผู้โดยสารขาออกที่สนามบินสุวรรณภูมินั่นเอง เสียดายที่ปัจจุบันมีการซ่อมแซมโดยการปั้นส่วนหัวของเทวดาและอสูรที่พังเสียหายขึ้นมาใหม่หลายหัว เลยทำให้ดูแล้วขัดๆ ตายังไงชอบกล เพราะจะมีทั้งหัวใหม่และหัวเก่าปะปนกันไป พอเดินข้ามสะพานดังกล่าวแล้วก็จะเห็นซุ้มประตูทางเข้าที่มีลักษณะโดดเด่นด้วยรูปแกะสลักพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร 4 ด้าน จากซุ้มประตูทางเข้านครธมนี้ไปอีกประมาณ 1.5 กิโลเมตรก็จะถึงปราสาทบายน (Bayon) ซึ่งถือเป็นศาสนสถานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลกด้วยความซับซ้อนทั้งในแง่ของโครงสร้างและความหมาย ลักษณะพิเศษของปราสาทแห่งนี้ก็คือ กลุ่มปราสาทจะประกอบไปด้วย 49 หอ แต่พยายามนับแล้วนับได้แค่ 37 หอเอง แต่ละหอจะมีลักษณะเป็นรูปหน้า 4 หน้าหันไป 4 ทิศ แต่โดยเฉพาะหอใหญ่ตรงกลางจะมีมากกว่า 4 หน้า ทั้งหน้าเล็กหน้าใหญ่ ไม่แน่ใจว่าจริงๆ แล้วมีทั้งหมดกี่หน้า ในใจของผมอยากจะเรียกปราสาทนี้ว่า “ปราสาทรวมหน้า” ตามระเบียงจะมีเสาหินและมักจะมีรูปแกะสลักนูนต่ำเป็นรูปนางอัปสรที่แกะได้สวยงาม ถ้าสังเกตสักนิดจะเห็นว่าส่วนยอดของแต่ละหอจะทำเป็นรูปดอกบัว ซึ่งแตกต่างจากยอดปราสาทอื่นๆ ที่เห็นมา ใครที่ร่ำเรียนมาทางด้านโบราณคดีลองเข้ามาช่วยบอกให้กระจ่างด้วยก็ดีครับว่า ทำไมเขาถึงทำเป็นรูปดอกบัว จะสื่อความหมายอะไร เพราะเท่าที่ทราบปราสาทแห่งนี้ผ่านความเปลี่ยนแปลงด้านความเชื่อทางศาสนามาตั้งแต่คราวนับถือเทพเจ้าฮินดูและพุทธศาสนา

          บรรยากาศใกล้ค่ำแล้ว ก็ได้เวลาไปชมสถานที่สำคัญและเป็นจุดเด่นของการมากัมพูชาครั้งนี้ นั่นก็คือนครวัด (Angkor Wat) ซึ่งก็อยู่ห่างจากนครธมประมาณ 1.5 กิโลเมตรเอง นครวัดเคยได้เป็น 1 ใน 7 สิ่งมหัศจรรย์ของโลก และรูปนครวัดก็ยังเป็นรูปที่อยู่บนธงชาติของกัมพูชาอีกด้วย วันนี้ถือว่าเป็นบุญตาที่ได้มาเห็นนครวัดของจริง แต่ก็ทำให้รู้สึกผิดหวังเล็กน้อย เพราะเป็นช่วงที่กำลังมีการบูรณะ จึงมองเห็นนั่งร้านและตาข่ายสีเขียวโดดเด่นเป็นสง่า แทนที่จะเห็นภาพนครวัดที่สวยงามตามที่อยากเห็น ทั้งสี่ด้านของนครวัดนี้จะล้อมรอบด้วยคูน้ำขนาดใหญ่ ความกว้างของกำแพงแต่ละด้านคือ 1.5 กิโลเมตร จึงทำให้อาณาเขตของนครวัดมีพื้นที่ 2.25 ตารางกิโลเมตร ตัวปราสาทของนครวัดเองดั้งเดิมนั้นจะมีอยู่ด้วยกัน 9 ปราสาท หรือ 9 ยอด แต่ปัจจุบันจะเหลือยอดปราสาทให้เห็นเพียง 5 ยอด เพราะหักไปแล้ว 4 ยอด ถ้าเราถ่ายรูปจากตรงกลางสะพานทางทิศตะวันตก จะมองเห็นยอดปราสาทเพียง 3 ยอดเท่านั้น เพราะยอดที่ 4 แล้ว 5 จะถูกบังอยู่ด้านหลัง ถ้าจะถ่ายรูปให้มองเห็นยอดปราสาททั้ง 5 ของนครวัด จะต้องเดินเยื้องมาทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ก็จะทำให้มองเห็นยอดปราสาททั้ง 5 ได้ชัดเจน แถมด้วยเงาของปราสาทที่มองเห็นในน้ำอีกด้วย ก็เป็นอีกมุมหนึ่งที่จะทำให้ได้ภาพสวยๆ กลับมาเป็นที่ระลึก เมื่อเดินเข้าไปภายในบริเวณระเบียงชั้นนอกของตัวปราสาท ก็จะเห็นรูปแกะสลักเรื่องราวเกี่ยวกับรามายณะ (รามเกียรติ์) ถูกแกะสลักเป็นภาพนูนต่ำบนกำแพงหินด้วยฝีมือที่ประณีต ละเอียด และสวยงามมากๆ (น่าเสียดายที่ผนังวัดบางวัดของเรา อย่างเช่นวัดสุทัศน์ฯ ที่มีภาพวาดลวดลายสวยงามมากๆ แต่ไม่อยู่ได้คงทนเหมือนรูปแกะสลักลงบนหินแบบของนครวัด ภาพวาดของเรานับวันแต่จะหลุดลอกหายไปตามกาลเวลา จนไม่ทราบว่าดั้งเดิมนั้นเป็นภาพวาดเกี่ยวกับอะไร และก็ยังห่วงว่าจะมีการซ่อมแซมให้เหมือนเดิมได้ขนาดไหน) นอกจากรูปแกะสลักเรื่องราวรามเกียรติ์แล้ว ก็ยังมีรูปแกะสลักที่มีชื่อที่สุดคือรูปเทวดากับอสูรกวนเกษียรสมุทรด้วยเขาพระสุเมรุ แต่น่าเสียดายที่ส่วนนี้ปิดเพื่อทำการบูรณะ เลยไม่ได้เข้าไปชมของจริง แต่ก็ยังมีรูปแกะสลักนางอัปสรอีกจำนวน 1,635 นางที่อยู่ในอิรยาบทและการแต่งกายที่ไม่ซ้ำแบบกันเลยให้ได้ชมกันเพลินๆ จนลืมเหนื่อย ส่วนใครที่ชอบความท้าทายก็น่าจะปีนบันไดแคบๆ และมีความลาดชันขึ้นไประเบียงด้านบน ก็จะมองเห็นทัศนยภาพที่แตกต่างออกไป

          วันนี้เป็นการเที่ยวชมโบราณสถานแบบเต็มๆ ใครที่ชอบของโบราณคงจะชื่นชอบเรื่องราวที่ผมนำมาเล่าให้อ่านกันบ้างไม่มากก็น้อย ส่วนใครที่ไม่ค่อยจะมีความรู้หรือสนใจของเก่าสักเท่าไหร่ ก็ถือว่า “รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม” นะครับ มาถึงตอนนี้ก็หมดไปอีกหนึ่งวัน พรุ่งนี้เป็นวันสุดท้ายของการมาเยือนกัมพูชาแล้ว แต่ก็มีเรื่องมาเล่าให้อ่านอีกนิดหน่อยก่อนจะกลับถึงเมืองไทย

          การเดินทางไปจังหวัดเสียมเรียบโดยทางเครื่องบินจากสนามบินสุวรรณภูมิถึงสนามบินเสียมเรียบใช้ระยะเวลาบินประมาณ 35 – 40 นาทีเท่านั้น แปลกใจใช่มั๊ยครับว่าการเดินทางออกต่างประเทศทั้งทีทำไมใช้ระยะเวลาบินน้อยกว่าการเดินทางจากกรุงเทพฯ ไปยังเชียงใหม่หรือภูเก็ตด้วยซ้ำ ผมก็แปลกใจเพราะนี่คือการบินออกต่างประเทศที่ใช้ระยะเวลาบินน้อยที่สุดเท่าที่เคยบินมา วันนั้นออกเดินทางประมาณ 8 โมงกว่าๆ เวลา 9 โมง (เวลาที่กัมพูชากับเมืองไทยเป็นเวลาเดียวกัน) เครื่องบินแบบ A320 ของสายการบินบางกอกแอร์เวย์ก็ลงสู่สนามบินนานาชาติเสียมเรียบเป็นที่เรียบร้อย ครั้งแรกที่มองลอดช่องหน้าต่างเครื่องบินออกไปเห็นบริเวณสนามบินยังไม่ค่อยแน่ใจว่านี่เรามาอยู่ต่างประเทศแล้วเหรอ ในใจยังคิดว่าเครื่องบินพาเรามาลงที่สนามบินจังหวัดสุราษฎร์ธานีของเราหรือเปล่า นี่ขนาดเป็นสนามบินนานาชาติเลยนะ แต่เท่าที่ดูด้วยตาของผมเองคาดว่ายังจะเล็กกว่าสนามบินภายในประเทศของเราบางแห่งด้วยซ้ำ แต่ก็เอาเถอะ อย่างน้อยเราก็ได้มาเหยียบแผ่นดินกัมพูชาได้อย่างปลอดภัยแล้ว

          ลองมาดูข้อมูลของประเทศนี้พอสังเขปก่อนนะครับ ประเทศกัมพูชา หรือประเทศเขมรที่คนไทยเราชอบเรียกมีประชากรทั้งสิ้นประมาณ 14 ล้านคน มีพื้นที่ 181,035 ตารางกิโลเมตร (หรือเล็กกว่าประเทศไทยเกือบ 3 เท่า เพราะประเทศไทยเรามีพื้นที่ 513,115 ตารางกิโลเมตร) ประกอบด้วยเขตการปกครอง 24 จังหวัด โดยมีกรุงพนมเปญเป็นเมืองหลวงปัจจุบัน สกุลเงินของกัมพูชาคือสกุลเงินเรียล (KHR) อัตราแลกเปลี่ยนอยู่ที่ประมาณ 100 เรียลเท่ากับ 1 บาทไทย หรือถ้าคิดง่ายๆ ก็คือ 1 เรียลก็เท่ากับ 1 สตางค์ของไทยนั่นเอง แต่เวลาเราเดินทางไปกัมพูชา ไม่จำเป็นต้องแลกเงินให้ยุ่งยาก เพราะร้านค้าเกือบทุกร้านรับเงินบาทไทยและเงินดอลล่าร์สหรัฐ แต่เขาจะถอนเป็นเงินเรียลให้ ธนบัตรต่ำสุดของเงินกัมพูชาคือ 50 เรียล (50 สตางค์ของไทย ที่นี่จะไม่มีเหรียญมีแต่ธนบัตร) และธนบัตรใบที่มีมูลค่ามากสุดเท่าที่ทราบคือใบละ 100,000 เรียล (1,000 บาทไทย) คนกัมพูชาส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธเหมือนคนไทย และก็ถือเป็นศาสนาประจำชาติเหมือนกัน ส่วนระบบไฟฟ้าก็ใช้เหมือนบ้านเราครับ จึงไม่จำเป็นต้องเตรียมอะแด็ปเตอร์หรือปลั๊กไฟอย่างอื่นไปให้ยุ่งยากเหมือนบางประเทศ เรียกว่าเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ใช้ในบ้านเราก็เอาไปเสียบปลั๊กที่นั่นได้เลย

          กลับมาเล่ากันต่อถึงเรื่องการเดินทางดีกว่า สถานที่แรกที่คณะของมิชลินพาไปหลังจากถึงตัวจังหวัดเสียมเรียบแล้วคือศาลเจ้าเจ๊ก-เจ้าจอม ซึ่งถือเสมือนศาลคู่บ้านคู่เมืองของจังหวัดเสียมเรียบ ศาลเจ้าดังกล่าวตั้งอยู่ด้านหน้าของพระราชวังของเจ้าสีหนุ ซึ่งถ้าดูเผินๆ และไม่มีใครบอกก็ไม่ได้คิดว่าเป็นพระราชวังเพราะดูคล้ายๆ สถานที่ราชการทั่วไป หลังจากสักการะศาลเจ้าเจ๊ก-เจ้าจอมเพื่อเป็นศิริมลและขอพรให้คุ้มครองพวกเราตลอดระยะเวลาที่อยู่ในแผ่นดินกัมพูชาแล้ว ก็ออกเดินทางไปยังโตนเลสาบ (ทะเลสาบเขมร) ซึ่งเป็นทะเลสาบน้ำจืดที่กว้างใหญ่ที่สุดในภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เขาว่ากันว่าปีที่น้ำมากที่สุด น้ำจากทะเลสาบจะเอ่อขึ้นมาท่วมบ้านเรือนและพื้นที่โดยรอบทะเลสาบทำให้ทะเลสาบมีพื้นที่กว้างถึง 7,500 ตารางกิโลเมตรและมีความลึกถึง 10 เมตรทีเดียว โตนเลสาบติดกับอาณาเขตของ 5 จังหวัดคือ กำปงธม กำปงซะนัง โพธิสัตว์ พระตะบอง และเสียมเรียบ แต่วันที่ไปนั้นทราบว่าเป็นช่วงที่น้ำในทะเลสาบลดลงเกือบจะต่ำสุดในรอบ 5 ปี เลยทำให้อาณาบริเวณของทะเลสาบลดน้อยลงไปเช่นกัน

          ระหว่างลงเรือเพื่อลัดเลาะออกไปชมความกว้างใหญ่ของโตนเลสาบ ก็จะผ่านหมู่บ้านชาวประมงที่อยู่ริมทะเลสาบแห่งนี้ เนื่องจากโตนเลสาบเป็นแหล่งน้ำที่มีปลาน้ำจืดกว่า 300 ชนิด จึงเป็นแหล่งอาหารและรายได้หลักของชาวประมงที่อยู่ริมฝั่งมาช้านาน แต่ที่น่าสังเกตก็คือ หมู่บ้านประมงเหล่านี้ยังไม่มีไฟฟ้าใช้ มืดค่ำลงก็อาศัยแสงไฟจากตะเกียงน้ำมัน หรือดีหน่อยก็ได้ไฟฟ้าจากแบตเตอรี่ บ้านไหนพอมีฐานะดีก็อาจจะมีทีวีขาวดำดูจากไฟแบตเตอรี่ ถือว่าเป็นชุมชนที่ยังล้าหลังหรือห่างไกลความเจริญอยู่มากพอสมควร นอกจากจะทำอาชีพประมงเป็นอาชีพหลักแล้ว ที่เห็นอีกอาชีพหนึ่งก็คือขอทาน ใช่แล้วครับอ่านไม่ผิดหรอกผมเขียนว่า “ขอทาน” จริงๆ เพราะในขณะที่เรือนักท่องเที่ยวแต่ละลำแล่นผ่านหมู่บ้านชาวประมงเหล่านี้ออกไปกลางทะเลสาบ หรือจะจอดแวะซื้อของที่ระลึกตามร้านค้าริมฝั่งทะเลสาบก็ตาม จะมีขอทานขับเรือหางยาวตามประกบเรือนักท่องเที่ยว เท่าที่เห็นวันนั้นส่วนมากจะเป็นแม่ขับเรือแล้วเอาลูกตัวเล็กตัวน้อยลงเรือมาพร้อมกับงู 1 ตัว โดยเด็กจะเอางูมาอุ้มรัดรอบตัวจับหัวงูชูให้นักท่องเที่ยวเห็น ปากก็พูดตลอดไม่ยอมหยุด แต่ผมฟังไม่ออกว่าเป็นภาษาอะไร เท่าที่หูของผมรับสัญญาณเสียงและประมวลผลออกมาเหมือนกับผมจะได้ยินว่า “ไทยบาทกะได้ๆๆๆๆ” ฮ่าๆๆๆ ไม่รู้หูผมคิดไปเองหรือเปล่า แต่ที่ยังสงสัยก็คือไม่รู้ว่าเจตนาจะเอางูมาขู่นักท่องเที่ยวหรือเปล่า (ในใจของเด็กนั้นอาจจะคิดว่า ถ้ามาขอตังค์แล้วไม่ให้ เดี๋ยวจะโยนงูขึ้นไปบนเรือซะเลย) ในขณะที่นั่งอยู่บนเรือแล้วมีเรือขอทานขับตามมาลำแล้วลำเล่าก็ทำให้ผมคิดในใจเงียบๆ คนเดียวเพลินๆ ว่า “เราไปเป็นหนี้พวกนี้แต่ชาติปางไหน ถึงทำให้เรามาเจอพวกเขาตามมาขอตังค์แบบนี้) ที่เล่ามานี่แหละครับคือการล่องเรือในโตนเลสาบเพื่อดูวิถีชีวิตของผู้คนที่อาศัยอยู่ริมฝั่งว่าเขาอยู่กันยังไง ลองดูภาพประกอบก็คิดว่าพอจะนึกบรรยากาศออกบ้างนะครับ

          กลับขึ้นฝั่งจากโตนเลสาบ ก็มุ่งหน้าไปยังตลาดซาจ๊ะ (Old Market) หรือบางคนก็เรียกว่าตลาดต้นโพธิ์ เพราะมีต้นโพธิ์ต้นใหญ่อยู่หนึ่งต้นอยู่ริมถนนฝั่งตรงข้ามกับตลาดดังกล่าว ใครเดินเข้าไปในตลาดแล้วเกิดพลัดหลงกันก็ให้หาทางออกมารอเจอกันที่ใต้ต้นโพธิ์นั่นแหละครับ ตลาดนี้ก็จะขายของทั่วไปทั้งเสื้อผ้า ของใช้ ของที่ระลึกสำหรับนักเที่ยว อาหารและผักสด หลังจากสำรวจดูแล้วก็ไม่ได้อะไรติดมือกลับมาสักชิ้น เพราะดูๆ ก็ไม่มีอะไรน่าซื้อกลับบ้านสักอย่าง เรียกว่า “สนุกจังตังค์อยู่ครบ ฮ่าๆๆๆ”

          ออกจากตลาดซาจ๊ะ ก็แวะไปรับประทานอาหารมื้อค่ำในตัวเมืองเสียมเรียบแล้วก็ไปแวะชมตลาดกลางคืน (Angkor Night Market) ซึ่งก็ไม่มีอะไรมาก คล้ายๆ กับตลาดซาจ๊ะ แต่เปิดขายตอนกลางคืน แต่มีแสงสีเท่านั้น เท่าที่เห็นแปลกขึ้นมาหน่อยก็จะมีร้านที่เปิดให้บริการทำสปาเท้าด้วยปลา (รู้สึกผมจะเคยเห็นบริการแบบเดียวกันนี้ที่ตลาดน้ำลำพญา อำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม) คือจะมีอ่างน้ำขนาดใหญ่ให้นักท่องเที่ยวที่จะใช้บริการนั่งเอาเท้าแช่ลงไปในน้ำ แล้วในน้ำก็จะมีปลาตัวเล็ก ไม่ได้ถามเหมือนกันว่าเป็นปลาอะไร ไม่รู้ว่าใช่ปลา Garra Rufa หรือเปล่า แต่ที่รู้ๆ ก็คือเจ้าปลาตัวเล็กเหล่านี้มันชอบมาแทะมาดูดหนังเท้าของคนเป็นที่สุด ได้ยินแล้วจั๊กจี้ตามมั๊ยครับ แต่จะจั๊กจี้มากขึ้นถ้าได้รู้ว่าก่อนที่เจ้าปลาตัวเล็กตัวน้อยเหล่านี้จะมากัดๆ แทะๆ หนังเท้าเรานั้น ไม่ทราบว่ามัดไปแทะหนังเท้าของคนเป็นโรคผิวหนังมาบ้างหรือเปล่าก็ไม่รู้ ทราบเช่นนี้ถ้าใครอยากจะลองเอาเท้าตัวเองไปให้เจ้าปลาเหล่านี้แทะเล่นก็ตามสะดวกนะครับ ผมคนหนึ่งละไม่ขอลอง อึ๊ยยย…

          ออกจากตลาด Angkor Night Market ก็นั่งรถมอเตอร์ไซด์พ่วง คนเขมรก็เรียกว่ารถตุ๊กตุ๊ก หรือรถสกายแล็บเพื่อกลับที่พักที่ Sofitel Phokeetra Royal Angkor Hotel ก็เป็นอันว่าวันแรกของการเดินทางมายังกัมพูชาหมดลงแต่เพียงเท่านี้ วันที่สองมีโปรแกรมอีกเพียบ แต่วันนี้ขอพักก่อน เพราะคนเขียนก็ตาลาย และก็เชื่อว่าใครอ่านมาถึงตรงนี้ได้ก็คงจะตาลายเหมือนกัน

หลังจากผ่านฤดูฝนมาไม่นาน ปีนี้ฝนตกติดต่อกันแทบทุกวันเป็นเวลาเกือบ 2 เดือนเต็มๆ ทำให้พื้นที่สวนเฉอะแฉะ หญ้าขึ้นเต็มไปหมด จึงต้องเหนื่้อยไปนั่งถางหญ้าออกจนมองเห็นเหมือนในรูปข้างล่าง และที่น่าเสียดายก็คือ ต้นไม้ที่ปลูกไว้ปีกว่าตายไปเกือบ 30 ต้น เพราะรากเน่าเนื่องจากดินไม่ยอมแห้ง ถึงแม้ว่าน้ำจะไม่ได้ท่วมก็ตาม

แต่ก็ยังมีต้นที่เหลือออกดอกออกผลให้ได้ชิมกันบ้างพอสมควร ภาพล่างซ้ายคือพุดซาจีน ออกผลดกมากๆ ผลโตเต็มที่ขนาดเล็กกว่าแอปเปิ้ลนิดหน่อย แต่รสชาติหวานกรอบทีเดียว ยิ่งเก็บรับประทานสดๆ จากต้นละก้อ… อร่อยติดใจเชียวล่ะ ส่วนภาพล่างขวา บางคนอาจจะคิดว่าเป็นขนุน แต่แท้จริงคือสาเกนั่นเอง ปลูกเอาไว้ 2 ต้น ตอนนี้ออกผลให้ดูแล้ว 1 ต้น กะว่าจะเอาไปเชื่อมน้ำตาลในไม่ช้า

ส่วนภาพล่างด้านซ้ายคงพอเดากันได้นะครับว่าคืออะไร ใช่แล้วครับ คือฝรั่งพันธุ์ไร้เมล็ด ถึงแม้จะดูไม่ค่อยสวยนักแต่รสชาติหวาน กรอบ อร่อยมากๆ เลยครับ ส่วนภาพล่างขวา หลายคนต้องสงสัยและเดาไม่ถูกแน่ๆ ว่าคือผลไม้อะไร ผลที่เห็นคือมะดันครับ รสเปรี้ยวได้ใจมากๆ แต่ยังไม่เคยนำไปดองนะครับ แต่ขายสดๆ ได้ เพราะมีคนซื้อเอาไปต้มปลาทู หรือใส่กับน้ำพริกก็ได้

ภาพล่างซ้ายที่เห็นคือมะเฟือง ผลไม้ไทยๆ ที่คนรุ่นใหม่อาจจะไม่รู้จักและไม่เคยเห็น ขนาดต้นเล็กๆ ปลูกมาได้ปีกว่าๆ แต่ออกผลดกมากๆ รสหวานอมเปรี้ยวนิดๆ แต่ถ้าสุกมากๆ จะหวานอย่างเดียวไม่มีเปรี้ยว ส่วนภาพล่างขวา นี่ก็อาจจะเดากันยากว่าคืออะไร เพราะถ่ายซะใกล้ทำให้เห็นผลโตกว่าความเป็นจริง นั่นคือละมุดครับ ต้นนี้ออกผลไม่ค่อยดก เป็นเพราะต้นยังเล็กอยู่ด้วย แต่ก็หวานหอมอร่อยใช้ได้เลยครับ

ภาพล่างซ้ายคือส้มโอพันธุ์ทองดีครับ ปกติเขาจะปลูกกันแถวๆ นครชัยศรี แต่นี่ปลูกที่สระบุรี ก็ยังไม่ทราบเหมือนกันว่ารสชาติจะออกมายังไง เพราะผลยังเล็กอยู่เลยยังไม่ได้ชิม ส่วนภาพล่างขวา ลองทายกันเล่นๆ ว่าที่เห็นนั้นคือดอกอะไร แล้วมาดูกันว่าทายถูกกันบ้างไหม เพราะที่เห็นนั้นคือดอกมะขามหวานครับ ก็ยังไม่ทราบว่าจะมีผลให้ได้ชิมหรือเปล่า แล้วก็ต้องลุ้นว่ามะขามหวานเมืองเพชรบูรณ์ถ้าเอามาปลูกที่สระบุรีแล้วจะหวานเหมือนเดิมมั๊ย

ภาพนี้เป็นภาพทุ่งนา ซึ่งข้าวกำลังออกรวงเป็นสีทอง นั่นหมายถึงฤดูเก็บเกี่ยวใกล้จะมาถึงอีกไม่เกิน 1 – 2 สัปดาห์แล้ว นาข้าวนี้ติดกับสวนนั่นแหละครับ ปีนี้ถือว่าน้ำอุดมสมบูรณ์ ข้าวไม่ขาดน้ำเลยทำให้ข้าวออกรวงได้เต็มที่ ช่วงนี้ภาพทุ่งนาเป็นภาพที่มองดูแล้วทำให้ชาวนามีความสุขที่สุดครับ

สองภาพสุดท้ายที่เห็นคือแพที่อยู่ในบ่อ 1 ปีกว่าๆ ผ่านไปก็มีสภาพอย่างที่เห็น ถ้าใครเคยอ่านตอนแรกๆ ก็จะเห็นสภาพแพที่ทำเสร็จใหม่ๆ แล้วมาเปรียบเทียบกับสภาพปัจจุบัน ส่วนอีกภาพก็เป็นภาพที่ถ่ายจากบนแพออกไปยังบ่อน้ำ